سیگنال پایدار و دقیق دور موتور، پایه و اساس سیستم کنترل سرعت و حفاظت هر دیزل ژنراتوری است. سنسور سرعت مگنتیک پیکاپ (Magnetic Pickup Unit یا MPU) به عنوان سنسور اصلی، چرخش دندانههای فلایویل را تشخیص داده و پالسهای متناوب با فرکانس بالا را به گاورنر الکترونیکی و برد کنترل ژنراتور ارسال میکند.
خرابی سنسور، قطعی سیمپیچ، فاصله نامناسب یا تداخل نویز، باعث قطع حلقه فیدبک سرعت میشود که خطاهایی مانند استارت بدون سوخترسانی، نوسان شدید دور موتور (Hunting)، خاموشی ناشی از اوراسپید یا آلارم «Loss of Speed Sensing» در برد کنترل را در پی دارد.
این راهنمای مهندسی اصول عملکرد، روشهای تست استاتیک و دینامیک، قواعد نصب مکانیکی و روشهای کابلکشی ضد نویز را برای سنسورهای صنعتی استاندارد از جمله سنسور سرعت MSP675، سنسور سرعت 3034572 و سیستم کامل کنترل سرعت ADC225+ESD5500E+MSP675 تشریح میکند.
1. اصل عملکرد سنسور سرعت مگنتیک پیکاپ (MPU)
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| اصل عملکرد سنسور سرعت مگنتیک پیکاپ |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| |
| +-----------------------+ |
| | سنسور مگنتیک (MPU) | |
| | [آهنربای دائمی] | |
| | [سیمپیچ مسی داخلی] | ====> سیگنال ولتاژ متناوب خروجی (Hz) |
| +-----------+-----------+ (به گاورنر ESD5550E / برد کنترلی) |
| | نوک قطب مغناطیسی |
| v |
| |<- فاصله هوایی ->| |
| _______ |
| _ / \ _ |
| / \__________/ دندانه \_________/ \ <=== دندانههای چرخدنده فلایویل |
| |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
سنسور مگنتیک پیکاپ بر اساس تغییر مقاومت مغناطیسی و قانون القای الکترومغناطیسی کار میکند.
- تغییر شار مغناطیسی: با چرخش فلایویل موتور، هر دندانه فولادی با عبور از مقابل نوک قطب، فاصله هوایی را کاهش داده و خطوط میدان مغناطیسی را متمرکز میکند. با عبور دندانه، میدان ضعیف میشود.
- ولتاژ متناوب القایی: این تغییر پیوسته شار مغناطیسی ($\frac{d\Phi}{dt}$) ولتاژ متناوب سینوسی در دو سر سیمپیچ القا میکند.
- فرمول محاسبه فرکانس: فرکانس سیگنال مستقیماً متناسب با دور میللنگ موتور است:
$$f_{\text{signal}} (\text{Hz}) = \frac{\text{دور موتور RPM} \times Z_{\text{تعداد دندانههای فلایویل}}}{60}$$
که در آن:
- $\text{RPM}$ = دور چرخش میللنگ موتور در دقیقه.
- $Z_{\text{تعداد دندانههای فلایویل}}$ = تعداد کل دندانههای چرخدنده فلایویل.
به عنوان مثال، برای موتوری با فلایویل 120 دندانه در دور نامی 1500 RPM (فرکانس 50 هرتز)، سنسور MPU فرکانسی معادل $(1500 \times 120) / 60 = 3000\text{ هرتز}$ تولید میکند.
2. مشخصات فنی و ویژگیهای سنسورها
سنسورهای مگنتیک صنعتی برای شرایط کاری سخت محفظه موتور طراحی شدهاند:
| مشخصه / مدل | سنسور سرعت MSP675 | سنسور سرعت 3034572 |
|---|---|---|
| رزوه نصب | 3/4-16 UNF | 5/8-18 UNF استاندارد |
| ابعاد فیزیکی | طول بدنه 3.0 اینچ (76 میلیمتر)، سیمها 7.0 اینچ (178 میلیمتر) | بدنه تمامرزوه همراه با مهره قفلکننده |
| ولتاژ خروجی | تا 30 VAC حداکثر | حداقل خروجی 1.5 VAC |
| دمای کاری | −55°C تا +105°C | −55°C تا +105°C |
| جنس بدنه | آلیاژ فلزی مقاوم در برابر خوردگی | آلیاژ فلزی با استحکام مکانیکی بالا |
| گواهینامهها | CE, ISO9001 | CE, ISO9001 |
| سازگاری با سیستم | ESD5500E، ESD5550E، ADC225 | موتورهای کامینز، کنترلرهای Deep Sea |
3. مراحل چهارگانه تست و عیبیابی میدانی
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| مراحل تست و عیبیابی سنسور سرعت MPU |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| |
| [مرحله 1: بازرسی چشمی و مکانیکی] |
| |--> بررسی رزوهها، کابلها و پاکسازی نوک سنسور از براده آهن و دوده روغن. |
| |
| [مرحله 2: تست الکتریکی استاتیک پیوستگی سیمپیچ و مقاومت عایقی] |
| |--> اندازهگیری پیوستگی سیمپیچ بین دو سیم سنسور. |
| |--> اندازهگیری مقاومت عایقی نسبت به بدنه فلزی (باید OL باشد). |
| |
| [مرحله 3: تست دینامیکی ولتاژ و فرکانس AC در حالت استارت و کارکرد] |
| |--> اندازهگیری ولتاژ AC در هنگام استارت (بالاتر از حداقل آستانه). |
| |--> اندازهگیری فرکانس در دور کاری (مطابق با فرمول سرعت). |
| |
| [مرحله 4: تنظیم مکانیکی فاصله هوایی و محکم کردن مهره قفل] |
| |--> پیچاندن تا برخورد با دندانه، بازگرداندن 1/2 تا 3/4 دور، محکم کردن مهره. |
| |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
مرحله 1: بازرسی چشمی و پاکسازی
قبل از اندازهگیری الکتریکی:
- بدنه سنسور را از نظر آسیب رزوه یا ترکخوردگی بررسی کنید.
- سنسور را باز کرده و نوک مغناطیسی آن را پاک کنید. ذرات براده آهن جذبشده به نوک سنسور باعث تضعیف سیگنال خروجی میشوند.
- سلامت روکش سیمهای خروجی را بررسی نمایید.
مرحله 2: تست استاتیک پیوستگی سیمپیچ و عایق بدنه
پیش از تست، سیمهای سنسور را کاملاً از گاورنر جدا کنید:
- پیوستگی سیمپیچ سنسور:
- مولتیمتر را روی حالت مقاومت (اهم / $\Omega$) قرار دهید.
- پرابها را به دو سیم خروجی سنسور متصل کنید.
- ارزیابی: سنسور سالم مقاومت پیوستهای نشان میدهد. نمایش مدار باز ($OL$ / بینهایت) نشاندهنده قطعی سیمپیچ است و سنسور باید تعویض شود.
- عایق بدنه فلزی:
- یک پراب را به یکی از سیمها و پراب دیگر را به بدنه فلزی سنسور متصل کنید.
- ارزیابی: مولتیمتر باید حتماً مدار باز ($OL$) را نشان دهد. هرگونه مقدار مقاومت قابل اندازهگیری نشانه اتصال به بدنه است.
مرحله 3: اندازهگیری دینامیکی ولتاژ و فرکانس AC
بررسی خروجی سنسور در حین حرکت مکانیکی موتور:
- تست ولتاژ حین استارت (Cranking):
- سنسور را با فاصله هوایی صحیح ببندید و مولتیمتر را در حالت ولتاژ AC (VAC) به سیمهای آن متصل کنید.
- موتور را استارت بزنید.
- ارزیابی: چرخش فلایویل باید ولتاژ AC قابل تشخیصی تولید کند (مثلاً $\ge 1.5\text{ VAC}$ در سنسور 3034572).
- تست فرکانس در دور نامی:
- در دور نامی (1500 یا 1800 RPM)، مولتیمتر را روی فرکانس (Hz) قرار دهید.
- عدد اندازهگیریشده را با فرمول تئوری تطبیق دهید.
4. نصب مکانیکی و مراحل تنظیم فاصله هوایی
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| مراحل تنظیم فاصله هوایی مکانیکی |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| |
| 1. موتور را دستی بچرخانید تا تاج یکی از دندانهها دقیقاً زیر سوراخ قرار گیرد. |
| 2. سنسور را با دست در جهت عقربههای ساعت بپیچانید تا نوک آن به دندانه برسد. |
| 3. سنسور را در خلاف جهت عقربههای ساعت به اندازه 1/2 تا 3/4 دور برگردانید. |
| 4. با آچار بدنه سنسور را ثابت نگه داشته و مهره قفل را محکم کنید. |
| |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
تنظیم دقیق فاصله هوایی اهمیت حیاتی دارد:
- اگر فاصله بیش از حد زیاد باشد، ولتاژ القایی در استارت اولیه پایین بوده و گاورنر دور موتور را تشخیص نمیدهد.
- اگر فاصله بیش از حد کم باشد، انبساط حرارتی فلایویل زیر بار میتواند منجر به برخورد دندانه با نوک سنسور و تخریب آن شود.
روش استاندارد تنظیم با بازگرداندن زاویهای:
- موتور را به صورت کامل خاموش و ایمنسازی کنید.
- میللنگ را دستی بچرخانید تا تاج یکی از دندانهها دقیقاً زیر سوراخ نصب قرار گیرد.
- سنسور را با دست به آرامی بپیچانید تا نوک مغناطیسی آن به آرامی به تاج دندانه برخورد کند.
- سنسور را در خلاف جهت عقربههای ساعت به اندازه 1/2 تا 3/4 دور برگردانید.
- بدنه سنسور را با یک آچار ثابت نگه داشته و با آچار دیگر مهره قفل را محکم کنید.
5. اصول کابلکشی شیلددار و حذف نویز (EMI)
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| کابلکشی شیلددار سنسور MPU |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| |
| سنسور مگنتیک (MPU) کابل دو رشته شیلددار بههمتابیده گاورنر سرعت |
| [ ترمینال 1 ] <=============================================> [ ترمینال C ] |
| [ ترمینال 2 ] <=============================================> [ ترمینال D ] |
| | |
| [ بدنه فلزی ] (شیلد کابل) ----------------------+ ارت (GND) |
| (در سمت سنسور بدون اتصال) (فقط از یک سمت) |
| |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
برای محافظت از سیگنال ضعیف در برابر نویز:
- کابل شیلددار بههمتابیده: همواره از کابل شیلددار دو رشته برای اتصال به ترمینالهای C و D گاورنر ESD5550E استفاده کنید.
- اتصال زمین فقط از یک سمت: شیلد کابل را تنها در سمت گاورنر یا تابلو کنترل به ارت وصل کنید. در سمت سنسور شیلد را ایزوله رها کنید تا از ایجاد حلقه زمین جلوگیری شود.
- تفکیک مسیر کابل: مسیر کابل سنسور را از کابلهای قدرت ژنراتور، شارژر باتری و استارت جدا کنید.
6. یکپارچهسازی با سیستم کنترل سرعت
سنسور سرعت بخشی از یک سیستم کنترل بسته است. در سیستم کنترل سرعت ADC225+ESD5500E+MSP675:
- سنسور MSP675 فرکانس لحظهای را ارسال میکند.
- گاورنر ESD5550E محاسبات PID را انجام داده و جریان را کنترل میکند.
- اکچویتور ADC225 شانه پمپ سوخت را حرکت داده تا دور ثابت در فرکانس 50 یا 60 هرتز حفظ شود.
برای اطلاعات تکمیلی به راهنماهای سیستمهای کنترل سرعت ژنراتور و کنترل دروپ در برابر ایزوکرونوس مراجعه فرمایید.
جهت دریافت برگه مشخصات یا ثبت سفارش سنسورهای سرعت با بخش فنی POPULACE از طریق [email protected] در ارتباط باشید.
